Tinnitus Haven

Tinnitus tedavi seçenekleri: neler işe yarar, neler yaramaz?

Tinnitusun henüz kesin bir tedavisi yok, ancak onu daha az rahatsız edici ve daha az yıpratıcı hale getiren yaklaşımlar var. En güçlü kanıt bilişsel davranışçı terapiye ait; işitme kaybı da varsa işitme cihazı öneriliyor ve her şeyin başlangıç noktası doğru bilgilendirme. Kılavuzlar, tinnitusun kendisi için ilaç ve takviye kullanılmasını önermiyor.

Son gözden geçirme:

Yazan: Tinnitus Haven editör ekibi. Kaynaklar sayfanın sonunda.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çınlamanız yeni başladıysa, tek kulaktaysa, nabız gibi atıyorsa ya da işitme kaybı veya baş dönmesiyle birlikte geliyorsa bir hekime başvurun.

Kulak çınlamasının kesin bir tedavisi var mı?

Henüz yok. Tinnitusun kendisini ortadan kaldıran bir tedavi bulunmuyor ve özellikle tinnitus için onaylanmış bir ilaç da yok[1]. Kulak kiri ya da çene eklemi sorunu gibi belirgin bir neden varsa, bu nedenin giderilmesi sesi tamamen ortadan kaldırabilir veya belirgin biçimde azaltabilir[1].

Süregelen tinnitusta tedavinin amacı, sesin hayatınızdaki yerini küçültmek ve yol açtığı sıkıntıyı azaltmaktır. Birleşik Krallık kılavuzu, hekimlerin hastalara şunu anlatmasını istiyor: pek çok kişinin tinnitusla iyi bir yaşam sürmesine yardımcı olan farklı yöntemler var[2].

En güçlü kanıta sahip tedaviler hangileri?

Bilişsel davranışçı terapi (BDT)

Kanıtı en sağlam yaklaşım BDT. 28 çalışmayı ve 2.733 yetişkini kapsayan 2020 tarihli bir Cochrane derlemesine göre BDT, hiç tedavi almamaya kıyasla tinnitusun yaşam kalitesine etkisini azaltabiliyor ve odyoloji temelli bakıma göre muhtemelen daha fazla fayda sağlıyor[3]. ABD kılavuzu kalıcı ve rahatsız edici tinnitusta BDT'yi öneriyor[4], Birleşik Krallık kılavuzu dijital BDT ile başlayan basamaklı bir yol tarif ediyor[2], Alman kılavuzu da davranışçı terapiye güçlü öneri veriyor[5]. Ayrıntılar için tinnitus için BDT rehberimize bakabilirsiniz.

İşitme kaybınız da varsa işitme cihazı

Tinnitusu olanların çoğunda bir miktar işitme kaybı vardır ve bu kişiler için işitme cihazı başlıca seçeneklerden biridir[1]. NICE, işitme kaybı iletişimi zorlaştırıyorsa işitme cihazı önerilmesini, zorlaştırmıyorsa bunun değerlendirilmesini, işitme kaybı olmayan tinnitus hastalarına ise önerilmemesini istiyor[2]. Alman kılavuzu da işitme kaybıyla birlikte görülen kronik tinnitusta işitme cihazını öneriyor[5].

Bu konudaki araştırmalar sanıldığından daha az. Bir Cochrane derlemesi uygun nitelikte yalnızca bir çalışma bulabildi: 91 kişinin katıldığı bu çalışmada işitme cihazı ile ses üreteci karşılaştırıldı, iki grup da düzeldi ve aralarında fark çıkmadı[6]. Ayrıntılar tinnitus ve işitme cihazı rehberimizde.

Bilgilendirme ve danışmanlık

Tinnitusu anlamak, başlı başına tedavinin bir parçasıdır. Çoğu durumda ciddi bir hastalıkla bağlantılı olmadığını öğrenmek kaygıyı azaltabilir[1]. NICE, bakımın her aşamasında bilgi verilmesini; bu bilginin tinnitusu neyin kötüleştirebileceğini, kulakları korumayı ve kendi kendine baş etme yollarını da kapsamasını öneriyor[2]. Alman kılavuzu ise danışmanlığı kronik tinnitus tedavisinin temeli olarak tanımlıyor[5].

Ses terapisi: kanıtı sınırlı bir seçenek

Arka plan sesini rahatlatıcı bulan çok kişi var, ancak bir Cochrane derlemesi ses cihazlarının cihaz kullanmamaktan ya da yalnızca bilgilendirmeden daha iyi sonuç verdiğine dair kanıt bulamadı[7]. Kılavuzlar da farklı düşünüyor: ABD kılavuzu ses terapisini bir seçenek olarak sunuyor[4], NICE lehte ya da aleyhte öneri yapamadı[2], Alman kılavuzu ise tedavi olarak önermiyor[5]. Ayrıntılar ses terapisi rehberimizde.

Tinnitus yeniden eğitim terapisi (TRT)

TRT, danışmanlığı ses terapisiyle birleştirerek beynin tinnitusu arka plana itmesine yardım etmeyi amaçlar. NHS, herkeste işe yarayıp yaramadığının belirsiz olduğunu belirtiyor[8]. Alman kılavuzuna göre TRT, zayıf kanıta dayanarak en az 12 ay süren uzun soluklu bir yaklaşım olarak düşünülebilir; kulağa takılan gürültü üreteçleri ise ek fayda sağlamıyor[5]. Çalışmaları TRT rehberimizde ele alıyoruz.

Uyku, kaygı ve depresyon için destek

Tinnitusa sıkça eşlik eden kaygı, depresyon ve uyku sorunları ayrıca değerlendirilmeli ve gerektiğinde ilaçla da tedavi edilmelidir[5, 2]. Bu konular için tinnitus ve uyku ile tinnitus, stres ve kaygı rehberlerimize göz atabilirsiniz.

Kılavuzlar hangi tedavileri önermiyor?

Ani işitme kaybı ise ayrı bir durumdur. Çınlamaya üç gün ya da daha kısa bir sürede gelişen bir işitme kaybı eşlik ediyorsa 24 saat içinde muayene olmanız gerekir[2]; çünkü ani işitme kaybı farklı şekilde, genellikle kortizonla tedavi edilir[5].

Ne zaman odyoloğa ya da KBB uzmanına gitmeliyim?

NICE, tinnitusu olan herkese işitme değerlendirmesi yapılmasını öneriyor[2]. ABD kılavuzu da tinnitus tek kulaktaysa, altı aydan uzun sürüyorsa ya da işitme güçlüğüyle birlikteyse vakit kaybetmeden kapsamlı bir işitme testi yapılmasını istiyor[4]. Aile hekiminizden sevk isteyebileceğiniz durumlar:

Çınlama bir kafa darbesinden sonra başladıysa ya da ani işitme kaybı, yüzde güçsüzlük veya baş dönmesiyle birlikteyse hemen acil servise gidin ya da 112'yi arayın[8]. Tüm uyarı işaretlerini tinnitus nedir rehberimizde bulabilirsiniz.

Yeni bir tedavi iddiasını nasıl değerlendirebilirim?

Vitaminler, bitkisel ekstreler ve gıda takviyeleri sık sık tinnitusa çare diye tanıtılıyor, ancak hiçbirinin işe yaradığı kanıtlanmış değil[1]. Çınlamayı kalıcı olarak susturmayı vaat eden ürünlere temkinle yaklaşın, bu iddianın hangi çalışmaya dayandığını sorun ve para ödemeden önce hekiminize ya da odyoloğunuza danışın.

Tinnitus Haven; ses terapisini, işitme kontrolünü ve BDT temelli dersleri tek bir sakin iPhone uygulamasında bir araya getiriyor. Yakında App Store'da. Tinnitus Haven hakkında daha fazla bilgi.

Kaynaklar

  1. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), NIH. Tinnitus. 2023.
  2. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Tinnitus: assessment and management (NG155), Recommendations. NICE guideline, 2020.
  3. Fuller T, Cima R, Langguth B, et al. Cognitive behavioural therapy for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020.
  4. Tunkel DE, Bauer CA, Sun GH, et al. Clinical practice guideline: tinnitus. Otolaryngology, Head and Neck Surgery, 2014 (AAO-HNSF).
  5. Mazurek B, Hesse G, Sattel H, et al. S3 Guideline: Chronic Tinnitus. Alman KBB Derneği (DGHNO-KHC). HNO, 2022. Alman AWMF kılavuzu 017/064'ün (2021) İngilizce sürümü.
  6. Hoare DJ, Edmondson-Jones M, Sereda M, Akeroyd MA, Hall D. Amplification with hearing aids for patients with tinnitus and co-existing hearing loss. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014.
  7. Sereda M, Xia J, El Refaie A, et al. Sound therapy (using amplification devices and/or sound generators) for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2018.
  8. NHS. Tinnitus. NHS website, 2024.