Tinnitus Haven

Kulak çınlamasına vitamin ve takviyeler iyi gelir mi? Ginkgo, çinko, melatonin ve diğerleri

Tinnitusu azalttığı gösterilmiş bir gıda takviyesi yok. Cochrane derlemeleri ginkgo biloba ve çinkonun belirgin bir faydasını bulamadı; ABD ve Alman kılavuzları da tinnitus için takviye kullanılmasını önermiyor. Bazı takviyeler ilaçlarla etkileşebildiği için kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Son gözden geçirme:

Yazan: Tinnitus Haven editör ekibi. Kaynaklar sayfanın sonunda.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çınlamanız yeni başladıysa, tek kulaktaysa, nabız gibi atıyorsa ya da işitme kaybı veya baş dönmesiyle birlikte geliyorsa bir hekime başvurun.

Tinnitusun kesin bir tedavisi olmadığı için pek çok kişi çare arıyor, takviyeler de yoğun biçimde reklam ediliyor. Vitaminler, bitkisel ekstreler ve diğer takviyeler sıklıkla tinnitusa çare diye sunuluyor, ama hiçbirinin işe yaradığı kanıtlanmış değil[1]. Tinnitus UK, sosyal medyada iddialı vaatlerle satılan ürünler hakkında çok soru aldığını belirtiyor[2].

Tinnitusu olan 1.788 kişinin katıldığı bir çevrim içi ankette katılımcıların yaklaşık dörtte biri takviye kullanıyordu; en sık kullanılanlar ginkgo biloba, lipoflavonoidler, magnezyum, melatonin, B12 vitamini ve çinkoydu. Kullananların yaklaşık yüzde 71'i çınlamasında hiçbir değişiklik görmedi, yüzde 19'u düzelme, yüzde 10'u ise kötüleşme bildirdi; yüzde 6'sı yan etki yaşadı[3].

Kılavuzlar ne diyor?

Araştırmalar her bir takviye için ne söylüyor?

Ginkgo biloba

Tinnitusta en çok araştırılan takviye. 12 çalışmayı ve 1.915 kişiyi kapsayan 2022 tarihli Cochrane derlemesine göre ginkgonun plaseboya kıyasla tinnitusun şiddeti üzerinde etkisi ya çok az ya da hiç yok; ancak kanıtın kesinliği çok düşük[7]. Ginkgo, varfarin gibi kan sulandırıcı kullananlarda kanama riskini artırabilir, başka ilaçlarla da etkileşebilir ve gebelikte güvenli olmayabilir[8].

Çinko

Üç çalışmayı ve 209 yetişkini kapsayan 2016 tarihli Cochrane derlemesi, çinko tabletlerinin tinnitusu düzelttiğine dair kanıt bulamadı[9]. Yüksek dozda çinko vücudun bakırı emmesini azaltır; bu da kansızlığa ve kemiklerin zayıflamasına yol açabilir. NHS, hekim önermedikçe takviyelerden günde 25 mg'dan fazla çinko alınmamasını öneriyor[10].

Melatonin

Melatonin, uyku ve uyanıklık döngüsünde rol oynayan bir hormondur. Toplam 193 kişinin katıldığı üç küçük çalışma, özellikle ağır tinnitusu ve uykusuzluğu olanlarda bir miktar fayda olabileceğini düşündürdü; ancak Alman kılavuzu bu sonuçlara temkinle yaklaşılması gerektiğini söylüyor ve başka bir derlemede tinnitusun kendisinde değil, yalnızca uykuda düzelme görüldüğünü belirtiyor[5]. ABD kılavuzu tinnitus için melatonini önermiyor[4]. Kısa süreli kullanımı çoğu kişi için güvenli görünse de uzun süreli güvenliği bilinmiyor; epilepsisi olanlar ve kan sulandırıcı kullananlar hekim gözetiminde kullanmalı; ayrıca ürünlerdeki miktar her zaman etikette yazanla aynı değil[11]. Asıl sorununuz uykuysa, kanıtı daha güçlü yaklaşımları tinnitus ve uyku rehberimizde bulabilirsiniz.

Magnezyum

Kanıt çok sınırlı. Küçük bir çalışmada 26 kişi üç ay magnezyum aldı ve bazıları tinnitusun yarattığı güçlüğün azaldığını bildirdi; ancak plasebo grubu olmadığı için bu değişikliğin magnezyumdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını söylemek mümkün değil[12]. Türkiye'den bir çalışmada, ağır tinnitusu olan 76 kişinin kanındaki magnezyum düzeyi, tinnitusu olmayan 86 kişiye göre daha düşük bulundu[13]; ancak bu tür bir ilişki, magnezyum tabletlerinin işe yaradığını göstermez. Magnezyumun kulak hastalıklarındaki yerini inceleyen 2026 tarihli bir derleme, tinnitusta kullanımının hâlâ deneysel sayılması gerektiği sonucuna vardı[14]. Magnezyum çoğu zaman karma ürünlerde birçok bileşenden yalnızca biri olarak yer aldığı için tek başına etkisini değerlendirmek de zor[6]. Günde 400 mg'ın üzerindeki dozlar ishale yol açabilir[10].

B12 vitamini

Nedeni bilinmeyen tinnitusu olan 140 kişiyle yapılan çift kör bir çalışmada, bir ay boyunca B12 vitamini almak plaseboya göre çınlamanın şiddetinde fark yaratmadı[15]. Tahlille saptanmış bir vitamin eksikliğiniz varsa onun tedavisi ayrı bir konudur: takviyeler, vücutta gerçekten bir eksiklik olduğunda işe yarar[2].

Lipoflavonoidler

Turunçgillerden elde edilen bu biyoflavonoidler sıklıkla kulak şikâyetleri için satılıyor. Alman kılavuzu lipoflavonoidleri, tinnitus üzerinde etkisine dair kanıt bulunmayan takviyeler arasında sayıyor[5]. Küçük bir randomize çalışmada 40 kişi altı ay boyunca bir lipoflavonoid ürünü kullandı, bunların yarısı ürünü manganezle birlikte aldı. On iki kişi yan etkiler nedeniyle ya da takip edilemediği için çalışmadan ayrıldı, iki grupta da düzelen kişi çok azdı ve araştırmacılar iki ürünün de tinnitusta etkili olduğu sonucuna varamadı[16]. Yukarıdaki ankette bazı kullanıcılar daha iyi uyuduklarını ya da duygusal olarak daha sakin olduklarını bildirdi, fakat bunlar karşılaştırma grubu olmayan kişisel değerlendirmelerdi[3].

Astaksantin

Astaksantin, antioksidan olarak satılan bir karotenoid pigmentidir[17]. Tinnitusta astaksantinle yapılmış bir klinik çalışma bulamadık. Bugüne kadarki araştırmalar, iç kulağı hasara karşı koruyup koruyamayacağını, özellikle de kanser ilacı sisplatinin yol açtığı işitme kaybına karşı etkisini inceleyen laboratuvar ve hayvan çalışmalarından ibaret[17]. Bu, tinnitusu olan kişilere yardımcı olduğunu gösteren bir kanıttan çok uzak.

"Tinnitus formülü" kapsüller ne olacak?

Pek çok ürün doğrudan tinnitus için formül, kapsül ya da damla olarak satılıyor. ABD pazarındaki bu ürünleri inceleyen 2019 tarihli bir çalışma, hepsinin dayanaksız rahatlama vaatlerinde bulunduğunu, çoğunun da yaygın ve ucuz vitamin, mineral ve bitkilerin karışımından oluştuğunu ve tinnitus için etiketlenmemiş benzerlerinden daha pahalıya satıldığını buldu[18]. 2026 tarihli bir derleme, karma ürünlerle yapılmış çalışmaların az sayıda, birbirinden farklı ve yöntem açısından zayıf olduğunu, bu yüzden bunlar hakkında kesin bir yargıya varılamayacağını bildirdi[6]. Tinnitusu susturacağını vaat eden bir ürün, hiçbir takviyenin gösteremediği bir şeyi vaat ediyor[1, 2].

Bazı kişiler takviyeyle neden kendini daha iyi hissediyor?

Tinnitus UK, plasebo etkisine ve stresin azalmasına dikkat çekiyor: işe yarayacağını vaat eden bir ürün bulmak, dikkatinizi sorundan uzaklaştırabilir; daha sakin hissetmek de çınlamayı daha az fark edilir kılabilir[2]. Anket yazarları da fayda bekleyen kişilerin fayda bildirmeye daha yatkın olduğunu belirtiyor[3].

Yine de bir takviye denemek isterseniz

Tinnitus Haven; ses terapisini, işitme kontrolünü ve BDT temelli dersleri tek bir sakin iPhone uygulamasında bir araya getiriyor. Yakında App Store'da. Tinnitus Haven hakkında daha fazla bilgi.

Kaynaklar

  1. National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), NIH. Tinnitus. 2023.
  2. Tinnitus UK. Tinnitus and dietary supplements.
  3. Coelho C, Tyler R, Ji H, et al. Survey on the effectiveness of dietary supplements to treat tinnitus. American Journal of Audiology, 2016.
  4. Tunkel DE, Bauer CA, Sun GH, et al. Clinical practice guideline: tinnitus. Otolaryngology, Head and Neck Surgery, 2014 (AAO-HNSF).
  5. Mazurek B, Hesse G, Sattel H, et al. S3 Guideline: Chronic Tinnitus. Alman KBB Derneği (DGHNO-KHC). HNO, 2022. Alman AWMF kılavuzu 017/064'ün (2021) İngilizce sürümü.
  6. Menon R, Ziner J, Tolordava A, et al. Effectiveness of over-the-counter treatments for tinnitus symptom relief: a systematic review. Laryngoscope Investigative Otolaryngology, 2026.
  7. Sereda M, Xia J, Scutt P, Hilton MP, El Refaie A, Hoare DJ. Ginkgo biloba for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2022.
  8. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), NIH. Ginkgo.
  9. Person OC, Puga ME, da Silva EM, Torloni MR. Zinc supplementation for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016.
  10. NHS. Vitamins and minerals: Others. NHS website.
  11. National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), NIH. Melatonin: What You Need To Know.
  12. Cevette MJ, Barrs DM, Patel A, et al. Phase 2 study examining magnesium-dependent tinnitus. International Tinnitus Journal, 2011.
  13. Uluyol S, Kılıçaslan S, Yağız Ö. Relationship between serum magnesium level and subjective tinnitus. Kulak Burun Boğaz İhtisas Dergisi, 2016.
  14. Büntzel J, Kisters K, Büntzel J, Micke O. The role of magnesium in otology: a narrative review. Magnesium Research, 2026.
  15. Dadgarnia M, Mandegari M, Zand V, et al. The effect of vitamin B12 on idiopathic tinnitus. American Journal of Otolaryngology, 2024.
  16. Rojas-Roncancio E, Tyler R, Jun HJ, et al. Manganese and Lipoflavonoid Plus to treat tinnitus: a randomized controlled trial. Journal of the American Academy of Audiology, 2016.
  17. Nan B, Gu X, Huang X. The role of the reactive oxygen species scavenger agent, astaxanthin, in the protection of cisplatin-treated patients against hearing loss. Drug Design, Development and Therapy, 2019.
  18. Vendra V, Vaisbuch Y, Mudry AC, Jackler RK. Over-the-counter tinnitus "cures": marketers' promises do not ring true. Laryngoscope, 2019.